Ngập úng, triều cường — cân nhắc gì khi chọn dự án

Ngập ở TP.HCM và các tỉnh, thành lân cận có hai dạng chính: ngập do triều (nước sông dâng tràn bờ, chảy ngược qua cống vào các khu trũng ven sông) và ngập do mưa (mưa lớn vượt khả năng thoát của cống). Hai dạng này hay xảy ra cùng lúc vào cuối mùa mưa, khi triều cường lên đỉnh. Phần lớn các điểm ngập rút sau vài giờ, nhưng vẫn ảnh hưởng đến việc đi lại, tầng hầm và chi phí bảo trì nhà, nên người mua nên xem xét yếu tố này cùng với vị trí, giá và pháp lý.

Triều cường cao dần qua các năm

Đỉnh triều thực đo tại trạm Phú An (sông Sài Gòn), trạm đo được dùng để theo dõi triều cường ở TP.HCM:

Thời điểm	Đỉnh triều	Ghi chú
12–13/11/2008	1,50 m	khi đó là mức cao nhất trong 49 năm, vượt mốc 1,49 m (11/2007)
9/2019	1,77 m	mốc lịch sử được dùng đến năm 2025
23–24/10/2025	1,77 m	bằng mốc lịch sử
6/11/2025 (4h sáng)	1,78 m	vượt mốc lịch sử 1 cm

Cùng đợt 6/11/2025, trạm Thủ Dầu Một (Bình Dương cũ) đo được 1,88 m, vượt mốc lịch sử 1,80 m (18/10/2024) tới 8 cm. Triều tràn bờ ở Bình Quới – Thanh Đa (ngập 0,25–0,35 m), vỡ bờ rạch Ông Thặng làm ngập một số khu phố ở phường Thủ Dầu Một sâu 0,3–1,2 m, ảnh hưởng khoảng 600 hộ. Cơ quan chức năng cho rằng triều cường ngày càng tăng về biên độ và tần suất do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

Mùa triều năm 2026: Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ dự báo đỉnh triều tại Phú An và Nhà Bè ngày 28–30/9/2026 ở mức 1,6–1,65 m, xấp xỉ hoặc cao hơn báo động III khoảng 0,05 m. Đỉnh triều thường xuất hiện khoảng 6–8 giờ sáng và 17–19 giờ chiều; các đợt cao rơi vào khoảng mùng 1–5 và 15–20 âm lịch (đợt cuối tháng 9/2026 ứng với ngày 18–20 tháng 8 âm lịch). Tại Đồng Nai, trạm Biên Hòa được dự báo ở mức báo động III ngày 10–12/10/2026; đường Nguyễn Văn Trị (phường Trấn Biên), khu dân cư Tân Mai (phường Tam Hiệp), Phước Tân, Tân Triều bị ngập.

Điểm ngập hiện nay

• Theo Sở Xây dựng TP.HCM (báo cáo tháng 10/2026), thành phố còn 159 điểm ngập, trong đó 57 điểm ngập nặng (sâu trên 30 cm, kéo dài hơn 1,5 giờ): 34 điểm thuộc TP.HCM cũ, 9 điểm thuộc Bình Dương cũ, 14 điểm thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu cũ.
• Các khu vực được nêu tên: Thảo Điền – Quốc Hương – Nguyễn Văn Hưởng, khu chợ Thủ Đức, Gò Vấp và khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, đường Nguyễn Văn Quá, Quốc lộ 13 (Bình Dương cũ), Quốc lộ 51 (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ).
• Tháng 6/2026, Sở Xây dựng thống kê 34 tuyến đường ngập nặng: 26 tuyến do mưa (có Quốc lộ 13, Quốc lộ 1K, Tỉnh lộ 43, đường Võ Nguyên Giáp) và 8 tuyến do triều ở các khu ven sông, trũng thấp.

Vì sao vẫn ngập

1. Mưa vượt khả năng thoát. Hệ thống thoát nước hiện hữu được thiết kế cho mưa khoảng 85,3 mm trong 3 giờ và triều cường +1,32 m. Ngày 30/9 và 1/10/2026, nhiều trạm ghi nhận mưa trên 100 mm chỉ trong 45 phút đến 1 giờ.
2. Triều cường cùng lúc với mưa. Khi sông, kênh dâng cao, nước mưa khó thoát ra, có nơi nước chảy ngược qua cống.
3. Sụt lún nền đất. Tốc độ lún trung bình toàn thành phố khoảng 2–5 cm/năm, nơi nền đất yếu có thể 7–8 cm/năm, gấp khoảng hai lần tốc độ nước biển dâng (khoảng 1 cm/năm).
4. Hạ tầng cũ, kênh rạch bị lấn. Nhiều tuyến cống đã 20–30 năm, khu trung tâm có cống trên 50 năm với khẩu độ nhỏ; rác bít miệng cống; nhiều kênh rạch tự nhiên bị lấn chiếm, san lấp.

Các công trình chống ngập lớn

• Dự án giải quyết ngập do triều (khoảng 10.000 tỷ đồng): gồm 6 cống kiểm soát triều lớn (Bến Nghé, Tân Thuận, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô, Phú Định), các cống nhỏ và khoảng 6 km đê kè ven sông Sài Gòn, kiểm soát ngập do triều cho khoảng 570 km², khoảng 6,5 triệu người. Dự án khởi công năm 2016, tạm dừng cuối năm 2020, tái khởi động tháng 2/2026. Theo UBND TP.HCM (ngày 3/10/2026), giai đoạn 1 dự kiến vận hành trong tháng 11/2026. Khu vực hưởng lợi chủ yếu ở bờ Nam sông Sài Gòn và trung tâm — quận 1, 4, 7, 8, Nhà Bè, Bình Chánh cũ.
• Chuyên gia lưu ý hiệu quả của dự án có thể phải đến mùa mưa năm sau mới đánh giá đầy đủ, và còn phụ thuộc hệ thống thoát nước bên trong từng khu vực. Khu vực tả ngạn sông Sài Gòn (Thảo Điền, Thủ Đức) chưa có quy hoạch đê bao.
• Kế hoạch 2026–2030: 87 dự án chống ngập, cải thiện môi trường nước, tổng vốn khoảng 142.340 tỷ đồng, mục tiêu xử lý hơn 50 vị trí ngập; năm 2026 hoàn thành 9 dự án, năm 2027 hoàn thành 45 dự án.

Điều này có ý nghĩa gì với người mua nhà?

• Ngập ở tuyến đường dẫn vào dự án khác với ngập bên trong khu dự án. Nên hỏi riêng cả hai.
• Công trình chống ngập đang xây dựng là yếu tố tích cực, nhưng nên dựa vào cao độ nền và hệ thống thoát nước thực tế của dự án, không chỉ dựa vào kế hoạch.
• Dự án cao tầng có nền và hệ thống bơm tốt vẫn có thể bị ảnh hưởng gián tiếp nếu đường xung quanh ngập — hãy tính đến việc đi lại vào giờ triều đỉnh.

Bài viết tổng hợp từ báo chí và số liệu cơ quan nhà nước tại thời điểm cập nhật, mang tính tham khảo. Tình trạng ngập từng khu vực thay đổi theo mùa và theo tiến độ các công trình.

• Tuổi Trẻ — Báo động triều cường ở TP.HCM ngày càng cao, đỉnh triều có nơi 1,88m, 13/11/2025 (số liệu Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM).
• Tuổi Trẻ — Triều cường TP.HCM và miền Tây liên tiếp phá kỷ lục: do người hay trời?, 01/10/2019 (số liệu Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ).
• VOV — TP Hồ Chí Minh: Đỉnh triều ở mức cao nhất trong 49 năm qua, 13/11/2008.
• Tiền Phong — Triều cường ở TPHCM sắp đạt đỉnh, 27/09/2026 (dự báo Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ).
• Tiền Phong — Đường phố trung tâm Đồng Nai ngập nặng do triều cường, 10/10/2026.
• Tiền Phong — Công trình chống ngập 10.000 tỷ ở TPHCM sẽ vận hành thế nào?, 06/09/2026.
• VTC News — TP.HCM chi hơn 142.000 tỷ đồng xử lý 50 vị trí ngập, 03/10/2026.
• VTC News — Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng ở TP.HCM dự kiến vận hành trong tháng 11, 03/10/2026.
• VTC News — Khi nào TP.HCM hết ngập?, 09/10/2026.
• VietNamNet — Sở Xây dựng TPHCM điểm danh 34 "rốn ngập", 25/06/2026.
• Tuổi Trẻ — TP.HCM sụt lún từ 2-8cm mỗi năm, có nguy cơ ngày càng "chìm dần", 29/08/2025.